خبرگزاری ایسنا: بر اساس آمار منتشر شده از سایشان انجمن غلات ایران، واردات نهادههای دامی شامل ذرت، جو و کنجاله سویا در سالهای اخیر سهم قابل توجهی در تامین نیاز بازار داخلی داشته است. این نهادهها نقش کلیدی در زنجیره تولید دام و طیور و در نهایت امنیت غذایی کشور ایفا میکنند. تا پایان مهرماه ۱۴۰۴ بیش از ۹ میلیون و ۲۷۱ هزار تن نهاده دامی وارد کشور شده است. این میزان نسبت به مدت مشابه سال قبل از نظر وزنی ۷ درصد افزایش و از نظر ارزشی ۶ درصد کاهش داشته است.
همچنین در ۱۱ ماهه سال ۱۴۰۲ بیش از ۱۳ میلیون و ۱۳۷ هزار تن نهاده دامی به ارزش بیش از ۶ میلیارد و ۴۵۹ میلیون دلار وارد کشور شده که نشاندهنده وابستگی قابل توجه بازار داخلی به واردات این محصولات است. در بخش ذرت، آمارها نشان میدهد در سال ۱۴۰۰ حدود ۹.۷ میلیون تن، در سال ۱۴۰۱ حدود ۸.۱ میلیون تن و در هفت ماهه نخست سال ۱۴۰۳ حدود ۵.۲ میلیون تن ذرت وارد کشور شده است. این ارقام بیانگر نوسان در میزان واردات اما تداوم وابستگی به تامین خارجی این نهاده است.
بررسیها نشان میدهد مجموع مصرف غلات کشور حدود ۳۲ میلیون تن برآورد شده که بخشی از آن از تولید داخلی و بخش قابل توجهی از طریق واردات تامین میشود. این موضوع اهمیت سیاستهای ارزی، تامین مالی و تسهیل در تخصیص ارز برای واردکنندگان را دوچندان میکند. کارشناسان معتقدند توسعه ظرفیتهای لجستیکی بهویژه در پایانههای شمالی کشور و تسریع در فرآیند تخصیص ارز میتواند به ثبات بیشتر بازار و کاهش نوسانات قیمتی کمک کند.
محمد جعفری – دبیر انجمن غلات ایران – در گفتوگو با ایسنا، از تعیین نرخ ارشادی جدید برای عرضه نهادهها در سامانه بازارگاه خبر داد و گفت: با حذف ارز ترجیحی و بر اساس الزامات قانونی برنامه هفتم توسعه، نرخگذاری دستوری برای کالاهای فاقد یارانه ارزی ممنوع است و تشکلها صرفا برای جلوگیری از آشفتگی بازار اقدام به اعلام نرخ ارشادی کردهاند.
جعفری با اشاره به تصمیم دولت برای آزادسازی ارز اظهار کرد: بر اساس تصمیم دولت که به اعتقاد ما تصمیمی بزرگ و جسورانه بود، ارز ترجیحی حذف شد و همه فعالان و واردکنندگان ذیربط موظف به حمایت از اجرای این طرح هستند تا به سرانجام مطلوب برسد. با این حال اجرای این سیاست مستلزم الزاماتی است که باید از سایشان دولت نیز تسهیل شود؛ مواردی که طی روزهای اخیر از سایشان رسانهها نیز مطرح شده است.
ایشان افزود: سیاست کلی بر این است که نرخ ارز به ارز حاشیه بازار یا همان تالار دوم نزدیک شود. در زمان آغاز اجرای طرح در تاریخ ۱۰ ماه مربوطه، نرخ ارز ۱۱۲ هزار و ۵۰۰ تومان برای هر دلار تعیین شد، اما اکنون این نرخ به حدود ۱۳۴ تا ۱۳۵ هزار تومان رسیده است. با وجود حذف نرخ مصوب قبلی، لازم بود نرخ ارشادی مشخصی برای فروش تعیین شود.
به گفته دبیر انجمن غلات ایران، در ابتدا بر مبنای ارز ۱۱۲ هزار و ۵۰۰ تومانی، قیمت هر کیلوگرم ذرت و جو ۴۳ هزار تومان و کنجاله سویا حدود ۶۰۰۰ تومان تعیین شد، اما با توجه به تغییرات نرخ ارز و شرایط تخصیص آن، بازنگری در قیمتها ضروری شد.
جعفری توضیح داد: تا زمانی که ارز به تجار تخصیص نیابد و خرید انجام نشود، نرخ قطعی ارز مشخص نیست و واردکننده نمیتواند با اطمینان کالا را عرضه کند، زیرا ممکن است ناچار شود ارز را با قیمت بالاتری تامین کند. از این رو، انجمن غلات و اتحادیه واردکنندگان با جمعبندی گزارشهای دریافتی از واردکنندگان درباره هزینههای خرید ارز، ترخیص و انبارداری، نرخ ارشادی جدید را بر مبنای ارز ۱۳۱ هزار تومانی تعیین کردند تا عرضه در سامانه بازارگاه بر این اساس تنظیم شود.
ایشان تاکید کرد: حتی در زمان اعلام این نرخ نیز عدد تعیینشده پایینتر از نرخ واقعی بازار بود. در حال حاضر در برخی کالاها مانند ذرت، به دلیل وفور موجودی، رقابت بر سر کاهش قیمت شکل گرفته و عرضه حتی پایینتر از نرخ ارشادی انجام میشود؛ اما در مورد سویا و جو به دلیل محدودیت نسبی، ممکن است قیمتها بالاتر باشد. با این حال از زمان تعیین نرخ جدید نیز قیمت ارز مجددا افزایش یافته و در صورت بازبینی، نرخها باید بالاتر تعیین شوند.
جعفری مبنای قانونی این اقدام را بند ۳ ماده ۴۸ برنامه هفتم توسعه عنوان کرد و گفت: طبق این بند، برای کالاهایی که یارانه ارزی یا ریالی دریافت نمیکنند، نرخگذاری توسط دولت ممنوع است. بنابراین تشکلها برای هدایت بازار و جلوگیری از بینظمی، نرخ ارشادی اعلام میکنند. در تعیین این ارقام نیز با دستگاههای مرتبط مشورت شده تا اعداد غیرمنطقی نباشد و حتی پایینتر از نرخهای واقعی تعیین شده است.
ایشان درباره تاثیر افزایش قیمت نهادهها بر تولیدکنندگان تصریح کرد: قطعا این افزایش نرخ بر تولیدکنندگان اثرگذار است. طبق برآوردها، سرمایه در گردش و نقدینگی مورد نیاز تولید حدود ۴۵۰ درصد افزایش یافته و این موضوع قابل انکار نیست. لازم است روشهای حمایتی جایگزین برای جبران این هزینهها در اختیار توزیعکنندگان دام و طیور و بهرهبرداران قرار گیرد. البته اطلاع دارم که همکاران وزارت جهاد کشاورزی در حال تلاش برای طراحی راهکارهای حمایتی هستند.
دبیر انجمن غلات ایران درباره چشمانداز بازار نهادهها گفت: با توجه به شرایط مناسب تولید جهانی ذرت (کراپ مطلوب)، حجم قابل توجهی از این نهاده وارد کشور شده و در صورت تسریع بانک مرکزی در تخصیص ارز، امکان انتقال سریعتر آن به انبارهای تولیدکنندگان فراهم خواهد شد. همچنین با آغاز فصل برداشت کنجاله سویا در آمریکای جنوبی، پیشبینی میشود طی یک تا دو ماه آینده وضعیت تامین این کالا نیز بهبود یابد.
ایشان افزود: از ۱۵ اسفند تا ۱۵ فروردین نیز تولید داخلی جو وارد بازار میشود و انتظار میرود پس از نیمه فروردین، کشور در تامین جو با مشکلی مواجه نباشد.
جعفری در پایان گفت: تجار در کنار تولیدکنندگان و دولت هستند و تلاش میکنند نهادهها بدون نوسانات شدید تامین شود. انتظار ما از بانک مرکزی این است که در پرداخت مطالبات معوق واردکنندگان و تسریع در تخصیصهای جدید پس از آزادسازی ارز، سرعت بیشتری به خرج دهد تا واردات نهادهها بهموقع و با ترکیب مناسب انجام شود.