خبرگزاری ایسنا: در دهههای اخیر سوزاندن گازهای همراه در میدانهای نفتی کشور سبب هدررفت انرژی، زیان اقتصادی و افزایش انتشار گازهای گلخانهای شده است و همین موضوع سبب شده وزارت نفت طی یک سال و نیم گذشته عزم خود را جزم کند تا فرآیند سوزاندن گازهای مشعل را متوقف کند. در این مسیر طرحهای بلندمدت وزارت نفت با محوریت احداث واحدهای انجیال و بهسازی پالایشگاههای گازی، ظرفیت جمعآوری گازهای مشعل را به شکل چشمگیری افزایش میدهد.
به تأکید کارشناسان در ایران، حجم بالای فلرینگ طی دهههای گذشته نهفقط به محیطزیست آسیبزده بلکه به معنای از دست رفتن میلیاردها دلار بوده است؛ گازی که میتوانست خوراک پتروشیمیها باشد، سوخت نیروگاهها شود یا حتی صادر شود، عملاً به دود تبدیل شده است.
موضوعی که هفته گذشته مسعد پزشکیان – رئیس جمهوری- در مراسم «افتتاح و بهرهبرداری طرحهای وزارت نفت» با اشاره به آن تأکید کرد: باید موضوع سوزاندن روزانه ۵۰ میلیون مترمکعب گاز فلر حل شود و حتی یک روز و یک ساعت هم در این زمینه ارزشمند است.
محمود خاقانی- کارشناس بین الملل حوزه انرژی- در گفتوگو با ایسنا، با اشاره به روند تاریخی توسعه صنعت گاز در ایران اظهار کرد: در ابتدای کشف نفت در کشور و حتی تا حدود ۳۰ سال قبل، گاز در بازار انرژی از اهمیت چندانی برخوردار نبود و تمرکز اصلی بر تولید نفت قرار داشت؛ بهگونهای که در صورت رسیدن به چاه گاز، به دلیل نبود مشتری، عملاً از آن صرفنظر میشد.
ایشان افزود: بهتدریج و بهویژه از اوایل سال ۱۳۹۰ و همزمان با پررنگشدن مباحث تغییرات اقلیمی و توافقهای بینالمللی مرتبط با کاهش انتشار گازهای گلخانهای، جایگاه گاز طبیعی در سبد انرژی جهان تقویت شد. ایران بهعنوان یکی از دارندگان بزرگ ذخایر گاز، مورد توجه اروپا و آمریکا قرار گرفت، چراکه گاز بهعنوان سوخت فسیلیِ گذار به انرژیهای تجدیدپذیر شناخته میشود و امکان صادرات آن بهصورت گاز طبیعی مایع (LNG) نیز وجود دارد.
این کارشناس با اشاره به مذاکرات انجامشده در دولتهای گذشته گفت: در آن دورهها مذاکراتی با شرکتهای اروپایی و آمریکایی برای توسعه میادین گازی و پروژههای مرتبط انجام شد، اما در دولتهای نهم و دهم بخشی از این قراردادها، بهویژه در میادین مشترک در خلیج فارس، عراق و دریای خزر، دستخوش تغییر یا توقف شد.
ایشان در ادامه با اشاره به پروژههای جمعآوری گازهای همراه نفت (فلر) اظهار کرد: در سالهای گذشته، بهدلیل نبود زیرساخت و سرمایهگذاری کافی، بخشی از گازهای همراه نفت سوزانده میشد. از جمله قرارداد کرسنت که در سال ۱۳۸۳ نهایی شد و هدف آن جذب سرمایهگذاری خارجی برای جمعآوری و فرآورش گاز بود، اما در بهمن ۱۳۸۴ لغو شد و پیامدهای حقوقی و مالی برای کشور به همراه داشت.
این کارشناس تأکید کرد: پروژههای صنعت نفت و گاز کوتاهمدت نیستند و از مرحله مطالعه، تأمین مالی و تجهیزات تا اجرا و بهرهبرداری به زمان طولانی نیاز دارند.
ایشان درباره توسعه فازهای پارس جنوبی نیز گفت: مطالعات و جذب شریک خارجی و در دولتهای هفتم و هشتم جدیتر شد. در دولت یازدهم و دوازدهم نیز تلاش شد با کاهش تحریمها، زمینه بازگشت سرمایهگذاران خارجی فراهم شود، اما محدودیتهای بینالمللی مانع از تحقق کامل این برنامهها شد.
این کارشناس یکی از چالشهای جدی صنعت نفت را ضعف در مدیریت و نیرایشان انسانی متخصص دانست و تصریح کرد: اجرای پروژههای پیچیده انرژی نیازمند نیرایشان انسانی کارآمد و برنامهریزی بلندمدت است و هرگونه اختلال در این حوزه، روند توسعه را با مشکل مواجه میکند.
بیشتر بخوانید
پیشنهاد کارشناسی درباره جمعآوری گازهای فلر و تولید برق
ایشان در پاسخ به این پرسش که بهترین مسیر استفاده از گازهای فلر چیست، گفت: در سالهای گذشته روشهایی مانند تزریق به میادین نفتی برای افزایش برداشت، جمعآوری و فرآورش در پالایشگاهها، تأمین خوراک پتروشیمی، تولید برق و تبدیل به فرآوردههای با ارزش افزوده بالاتر مدنظر بوده است و انتخاب هر گزینه به شرایط فنی، اقتصادی و زیرساختی هر منطقه بستگی دارد.
این کارشناس درباره مزایای جمعآوری گازهای همراه تأکید کرد: در شرایط فعلی، این موضوع صرفاً یک انتخاب اقتصادی نیست بلکه ضرورتی زیستمحیطی است. با توجه به پذیرش توافقهای مرتبط با کاهش آلودگی و تغییرات اقلیمی در سال ۱۳۹۴ (۲۰۱۵ میلادی)، بیتوجهی به کاهش فلرینگ میتواند پیامدهای زیستمحیطی و حقوقی برای کشور به همراه داشته باشد.
ایشان در پایان خاطرنشان کرد: دیپلماسی انرژی ایران باید با درنظر گرفتن شرایط ژئوپلیتیکی، تحریمها، تحولات بازار جهانی انرژی و الزامات زیستمحیطی، رویکردی جامع و بلندمدت را دنبال کند.