خبرگزاری ایسنا: فرهنگ جولایی از چهرههای شناختهشده و باتجربه رادیو است که فعالیت حرفهای خود را از دهه ۱۳۵۰ آغاز کرد. او که سالها به عنوان تهیهکننده و برنامهساز در شبکههای مختلف رادیو فعالیت داشته، تجربه منحصربهفردی در کار رسانه دارد و آن، راهاندازی یک رادیایشان خصوصی و مستقل در سال ۱۳۷۴ در کیش بود.
این تجربه اگرچه ناتمام ماند، اما به گفته خودش الگویی شد برای آنچه امروز پس از سه دهه همچنان آرزویش را دارد؛ رادیویی با حداقل نیروهای حرفهای، حداکثر انگیزه و تمرکز بر حرف مردم.
جولایی بر ضرورت و اهمیت رقابت در رسانهها و نقش رادیایشان خصوصی در پویایی این حوزه تأکید کرده و معتقد است انحصار، بزرگترین آفت خلاقیت و افت مخاطب در برنامهسازی است.
این مصاحبه به مناسبت روز جهانی رادیو انجام شده؛ روزی که فرصتی است برای مرور جایگاه این رسانه قدیمی اما همچنان تأثیرگذار در عصر شبکههای اجتماعی.
جولایی در این گفتوگو فارغ از کلیشههای رایج، از نگاه خود به رادیایشان جهانشمول میگوید؛ رادیویی که دغدغههای مشترک انسانی مانند محیط زیست را بر مرزهای جغرافیایی و تاریخی اولویت میدهد، موسیقی را نه به عنوان تزئین که به مثابه زبان بینالمللی به کار میگیرد و با تیمهای کوچک اما حرفهای، صداقت و عشق را به مخاطب هدیه میکند.
او در گفتوگو با ایسنا بر آرزایشان دیرینه خود برای راهاندازی رادیایشان خصوصی تأکید میکند و آن را نه یک رؤیا، که ضرورتی برای نفس تازهکردن رسانه ملی میداند.
از دغدغه محیط زیست و حفظ سرمایههای اجتماعی تا موسیقی و … /حتی گاهی نقش موسیقی از کلام هم بالاتر میرود
جولایی در پاسخ به این پرسش که یک برنامه خوب رادیویی برای جهانشمول شدن چه ویژگیهایی باید داشته باشد، میگوید: «یک برنامه رادیویی اگر بخواهد جهانشمول باشد، اول از همه باید با موضوعات روز دنیا همراه باشد. اشراف کامل به مسائل روز جهان، فرهنگ و آداب و رسوم ملل مختلف، شناخت سیاستهای بینالمللی و تیم پشتیبانی آگاه از این موضوعات، ارکان اصلی چنین برنامهای هستند. مهمترین مسائلی که همه دنیا درگیر آنند، پیش از تاریخ و جغرافیاو سیاست، مسائل زیستمحیطی است، تغییر اقلیم، آلودگی، انقراض گونهها. اینها دغدغههای مشترک انسانی است.
او در ادامه درباره نقش تاثیرگذار موسیقی در جهانشمول شدن برنامه تأکید میکند و در توضیح آن میگوید: انتخاب موسیقی باید با توجه به منطقهای که برنامه برای آن پخش میشود، انجام گیرد. برای مخاطب جهانی باید از موسیقیهایی استفاده کرد که ملودی و ریتم جهانشمول دارند، غالباً موسیقی کلاسیک یا قطعات بیکلام. موسیقی باید با کلام هماهنگ باشد، هم ریتم، هم ضربآهنگ. موسیقی یکی از ابزارهای اصلی برنامهساز است، منتها مهم این است که کجا و چقدر از آن استفاده کنیم. گاهی نقش موسیقی از کلام هم بالاتر میرود.
«از موضوعات روز غافل باشی حتماً عقب میافتی»/ «رادیایشان جهانی فقط این نیست که فرستنده پرقدرتی داشته باشی»
این پیشکسوت رادیو با اشاره به اهمیت محتوای یه برنامه جهانشمول میافزاید: حرفهایت باید حرفهای جهانی باشد. رادیایشان جهانی فقط این نیست که فرستنده پرقدرتی داشته باشی؛ صدای مناسب، موسیقی مناسب، موضوع مناسب و کلام مناسب، این مجموعه میتواند برنامه تو را جهانی کند. امروز شبکههای اجتماعی بسیار فعالند، اگر از موضوعات روز غافل باشی، حتماً عقب میافتید.
رادیو رقیب میخواهد/ باید مجوز رادیو خصوصی داده شود
این پیشکسوت رادیو در پاسخ به این پرسش که رادیایشان ما تا چه اندازه این ویژگیها را دارد و چه پیشنهادی برای شنیده شدن در دنیای پرشتاب امروز دارید، اظهار میکند: بخشی از این ویژگیها در شبکههای ما هست، اما مشکل اصلی نبود رقابت است. رادیو حتماً رقیب میخواهد. باید مجوز رادیو خصوصی داده شود تا شبکهها با انگیزه قایشان و رقابت واقعی کار کنند. الان شبکهها زیاد با هم تفاوت ندارند، خط فکری همه یکسان است و نمیتوانند رقیب هم باشند.
تجربه راهاندازی رادیایشان خصوصی
او با اشاره به تجربه شخصی خود در سال ۷۴ در راهاندازی یک رادیایشان خصوصی در منطقه کیش میگوید: من سال ۷۴ چنین کاری کردم، آن هم با چهار نفر نیرایشان حرفهای، روزی ۱۲-۱۳ ساعت برنامه زنده داشتیم. همه انگیزه قایشان داشتند. اما الان یک شبکه رادیویی تعداد نفراتش زیاد شده و هرچه تعداد بیشتر شود، به نظر من دستوپاگیرتر میشود. با چند نفر عوامل حرفه ای به راحتی یک برنامه موفق رادیویی ساخته میشود، اما ما در رادیایشان فعلی متاسفانه رقیب نداریم.
جولایی در توضیح بیشتر درباره تجربه راهاندازی رادیایشان خصوصی میافزاید: آن روزها عوامل برنامه دو یا سه نفر بودند و خودم هر روز حضور داشتم، روزی ۱۲ تا ۱۳ ساعت کار میکردم، برنامه هم زنده بود. مجوز هم نداشتیم. هرچه تلاش کردیم ادامه دهیم، نشد. متأسفانه آن رادیو الگایشان خیلی خوبی بود که ناتمام ماند. من همچنان دنبال این هستم که اگر روزی مجوز بدهند رادیایشان خصوصی راه بیندازم. رادیو خصوصی با چند نفر عوامل حرفهای و متخصص رسانه، به صورت حرفهای و با مخاطب بالا، اداره میشود، به شرط اینکه حرف مردم را بزنیم، بهروز باشیم، علم و هنر و کاربرد موسیقی را بشناسیم، حتماً موفق میشویم. این مدل رسانه سالهاست که در دنیا موفق است.
او درباره مزیتهای رادیایشان خصوصی نسبت به وضعیت کنونی شبکههای رادیویی تأکید میکند: رادیایشان خصوصی میتواند بسیار نزدیکتر به خواسته، حرفها و زندگی مردم باشد. اگر با صداقت برای تمام مردم کار کنیم، میبینیم نتیجهاش چقدر خوب بوده و من تجربهاش را داشتم. حتی در موقعیتهایی که اینترنت قطع شود، رادیو میتواند به راحتی و ارزان در دسترس همه باشد و جای خیلی از چیزها را پر کند.
۳۶ سال است که این آرزو را دارم
این تهیه کننده پیشکسوت در پاسخ به این سؤال که چقدر به تحقق این اتفاق امیدوار است، میگوید: ۳۶ سال است که درباره آن حرف میزنم، یکی از آرزوهایم بوده است. یک سال انجامش دادم، ولی آنطور که آرزویم بود ادامه پیدا کند و رسمی باشد، انجام نشد. امیدوارم یک روز بالاخره این کار انجام شود. رسانهها و رادیویی که رقیب دارد حتماً موفقترند. هیچ رسانهای بدون رقیب نمیتواند موفق باشد. اگر رقیب وجود داشته باشد خیلی بهتر و باکیفیت بالاتر میتوان برای مردم کار کرد.»
جولایی در پاسخ به این پرسش که با توجه به تجربههایتان، چه پیشنهادی برای بهبود وضعیت شبکههای رادیویی در حال حاضر دارد، میگوید: موسیقی خیلی مهم است. کسی که در رادیو کار میکند اول از همه باید واقعاً موسیقی را بشناسد، با تکنیک آشنا باشد، شنوندهاش را بشناسد، با کشورش، فرهنگ و هنر و آداب و رسوم، جغرافیایش و تاریخش و… و. آشنا باشد. اما یک چیز دیگر هم هست که باید چاشنی کار باشد و آن عشق است. کار رسانه بدون عشق یک کار کلیشهای میشود؛ یعنی کسی که برنامهسازی را بلد است، اما برنامه هایش جذابیتی برای مخاطب ندارد. وقتی حرف مردم را زدید، موسیقی مناسب را انتخاب کردید و به لحظه اطلاعرسانی صحیح کردید، دیگر نگران نیستید. من به دفعات در این سالها تجربههای موفق داشتم.»
او درباره نقش زبان و موسیقی در جذب مخاطب تأکید میکند: یکی از ابزارهای مهم برای برنامهساز، موسیقی است. اما چگونه و کجا استفاده کردنش و مقدارش مهم است. موسیقی باید به متن و کلام جان بدهد، باعث شود محتوا بهتر جا بیفتد، متنی که نوشته شده راحتتر درکش کنند، راحتتر بپذیرند. نقش موسیقی بسیار وابسته به کلام است، اما گاهی از کلام هم بالاتر میرود. در یک ساعت مناسبی اگر موسیقی مناسب انتخاب کنید، شاید جوابش را بگیرید. گاهی هم متن باید بیشتر باشد. این تعادل را باید شناخت.»
نترسید! نتیجهاش را خواهید گرفت
جولایی در پایان و به مناسبت روز جهانی رادیو، پیامی برای همکاران خود در این رسانه دارد و آن این است: به کسانی که در رادیو کار میکنند، همکاران عزیزم در هر کجای دنیا که هستند، میگویم اگر مطلبی، موضوعی را فکر میکنند که مناسب مردمشان است، استفاده کنند، نترسند، بعداً نتیجهاش را خواهند گرفت. من در زمان خودش بابت بعضی کارهایم اذیت شدم، توبیخ شدم، اما حالا به آنها افتخار میکنم.