خبرگزاری ایسنا: «تابآوری» به توانایی گیاه در تحمل نور اضافی بدون بروز آسیبهای شدید، مانند ایجاد ضایعات رایشان برگها اشاره دارد. پژوهشگران میزان این آسیب را با اندازهگیری نشت یونها از برگ ارزیابی کردند. گیاهان مقاومتر در مواجهه با نور شدید، نشت یون کمتری دارند، در حالی که گیاهان حساستر نشت یون بیشتری نشان میدهند.
به گفته نیواطلس، در مطالعهای در سال ۲۰۲۲، پژوهشگران نشان داده بودند که گیاهانِ در تماس فیزیکی میتوانند سیگنالهای الکتریکی را منتقل کنند. ران میتلر، فیزیولوژیست گیاهی دانشگاه میسوری در کلمبیا میگوید گروه پژوهشی این کار را ادامه داد تا بررسی کند آیا خودِ تماس فیزیکی میتواند تحمل گیاهان در برابر تنش را افزایش دهد یا خیر.
در این پژوهش، از گیاهی کوچک و شبیه علف هرز استفاده شد. گیاهان بهگونهای چیده شدند که در یک گروه، برگها با یکدیگر تماس داشتند و در گروه دیگر، هیچ تماسی وجود نداشت. پس از برقرار شدن این ارتباط فیزیکی، پژوهشگران گیاهان را در معرض نور بسیار شدید، مشابه نور سخت خورشید، قرار دادند.
سپس میزان آسیب با اندازهگیری نشت یونها از بافتهای آسیبدیده و همچنین تجمع رنگدانهای به نام آنتوسیانین بررسی شد. تجمع آنتوسیانین یکی از نشانههای تنش در گیاهان است.
نتایج نشان داد گیاهانی که با یکدیگر تماس فیزیکی داشتند، آسیب کمتری به برگهای آنها وارد شده و تجمع آنتوسیانین کمتری داشتند. در مقابل، گیاهانی که بهصورت منفرد رشد کرده بودند، سطح آنتوسیانین بهمراتب بالاتری داشتند.
میتلر توضیح داد که اگر یکی از گیاهان تحریک یا دچار تنش شود، سیگنالی به تمام گیاهانی که با آن در تماس هستند، ارسال میکند و در نتیجه، همه آنها نسبت به تنش مقاومتر میشوند.
برای درک بهتر سازوکار این پدیده، گروه پژوهشی از گیاهان دستکاریشده ژنتیکی استفاده کرد که قادر به انتقال سیگنالهای شیمیایی نبودند. در این آزمایش، سه گیاه بهصورت زنجیرهای قرار گرفتند: یک فرستنده، یک واسطه در وسط و یک گیرنده. زمانی که گیاه واسطه با نمونههای جهشیافته جایگزین شد، گیاه گیرنده دیگر در برابر تنش محافظت نشد. این آزمایش همچنین نشان داد که ترشح پراکسید هیدروژن نقش کلیدی در افزایش تابآوری گیاهان دارد.
این مطالعه همچنین بر جنبه همکاری در میان گیاهان تأکید میکند. معمولاً تصور میشود گیاهان برای فضا، نور و مواد مغذی با یکدیگر رقابت میکنند، اما میتلر این پدیده را نوعی مبادله تکاملی میداند. او میگوید: اگر در شرایط سخت رشد میکنید، بهتر است بهصورت گروهی رشد کنید. اما اگر شرایط کاملاً ایدهآل باشد؛ بدون شکارچی و بدون عوامل تنشزا، در آن صورت رشد فردی گزینه بهتری است.