ایران با نابودی فرهنگ و هنر از بین می‌رود، نه با موشک و بمب

خبرگزاری ایسنا: نشست خبری فیلم سینمایی «پل» اولین فیلم دفاع مقدس جشنواره با موضوع پل خیبر به کارگردانی محمد عسگری عصر جمعه (۱۷ بهمن ماه) رونمایی شد.

محمد عسگری -کارگردان فیلم سینمایی «پل»- در نشست خبری این فیلم در چهل‌وچهارمین جشنواره فیلم فجر، با تأکید بر رویکرد انسانی اثرش گفت: به‌نظر من سینمای جنگ فراتر از انفجارها و صحنه‌های پرهیجان است و آنچه واقعاً اهمیت دارد، پرداخت به انسانیت و درون آدم‌هاست؛ موضوعی که بسیار سخت است و امیدوارم توانسته باشم به حقیقت آن نزدیک شوم.

ایشان درباره شکل‌گیری ایده فیلم توضیح داد: در مطالعاتی که درباره مهندسی جنگ داشتم، به پل شناور خیبر رسیدم که به‌عنوان طولانی‌ترین پل شناور نظامی دنیا شناخته می‌شود. این موضوع جرقه‌ای شد تا به‌همراه آقای کریمی به یک ایده اولیه برسیم، اما از همان ابتدا هدف ما پرداختن به اخلاق، انسانیت و نگاه انسانی به جنگ بود؛ اینکه آدم‌های ما خون‌طلب نیستند، بلکه زیر حجم انفجارها هم دوست دارند از زندگی محافظت کنند.

عسگری با اشاره به روند نگارش فیلمنامه افزود: در طول نگارش به این نتیجه رسیدیم که شخصیت اصلی باید دچار تحول شود؛ از یک دانش‌آموز دبیرستانی به مردی برسد که در حد و قواره خودش دست به یک کنش قهرمانانه می‌زند. ما دنبال یک قصه ساده و روان بودیم که بیشتر بر عواطف و هیجانات انسانی تمرکز دارد، نه یک اثر معمایی یا ملتهب اجتماعی با پایان شوکه‌کننده. این فیلم اساساً پیرامون اخلاق ساخته شده؛ موضوعی که فکر می‌کنم امروز بیش از هر زمان دیگری به آن نیاز داریم.

این کارگردان درباره هدف خود از فیلم‌سازی گفت: من واقعاً متوجه نمی‌شوم اگر کسی فیلم می‌سازد، هدفش چیست. در «پل» هدف کاملاً روشن است؛ نمایش درجه‌ای متعالی از رشد یک نوجوان که برای پیدا کردن برادرش وارد مسیری می‌شود که او را بزرگ می‌کند و در نهایت به «پل‌ساز» و «راه‌ساز» تبدیل می‌کند.

ایشان در ادامه درباره انتخاب بازیگر نقش اصلی «روح‌الله زمانی» بیان کرد: بازیگر این نقش را از دوران نوجوانی می‌شناختم. او زمانی حدود ۱۳ سال داشت و از میان صدها دانش‌آموز انتخاب شد. برای این فیلم، با وجود سختی‌های فراوان، وزن خود را از ۸۸ کیلو به ۶۲ کیلو رساند و با تمرین و ورزش، بدن مناسبی برای نقش به دست آورد. تمام بار قصه رایشان دوش او بود و مسیر سختی را پشت سر گذاشت.

عسگری درباره روند انتخاب بازیگران دیگر نیز گفت: طبیعتاً برای هر نقش چند گزینه وجود دارد، اما آقای سعید آقاخانی از همان ابتدا انتخاب اول ما بود. ایفای نقش به زبان عربی با لهجه بصره کار بسیار دشواری بود، اما ایشان به‌خوبی از عهده آن برآمدند. در مجموع می‌توانم بگویم تقریباً همه بازیگران، انتخاب‌های اول ما بودند و حضورشان در این رویداد سینمایی جای قدردانی دارد.

کارگردان «پل» در پاسخ به پرسشی درباره چرایی پرداخت کم به جنبه مهندسی پل خیبر توضیح داد: قصه ما درباره مهندسی پل نبود. ما قرار نبود توضیح فنی بدهیم که پل چیست و چه وظیفه‌ای دارد، بلکه داستانی را روایت می‌کردیم که رایشان پل اتفاق می‌افتد. حتی در فرآیند تولید هم با چالش‌های جدی مواجه شدیم؛ پل‌ها وجود نداشتند و گروه مجبور شد خودش پل بسازد؛ پلی که خودرو هم بتواند از رایشان آن عبور کند، که طبیعتاً بسیار سخت و پرهزینه بود.

در ادامه این نشست سیدمصطفی احمدی، تهیه‌کننده فیلم سینمایی «پل»، ضمن عرض تسلیت به‌دلیل جان‌باختن جمعی از هم‌وطنان در ناآرامی‌های دی‌ماه، برای خانواده‌های آنان صبر و آرامش آرزو کرد.

ایشان درباره انگیزه حضورش در این پروژه گفت: راستش را بخواهید، اگر بخواهم دقیق بگویم هدف از ساخت «پل» را به شکل کلیشه‌ای متوجه نشدم، اما چیزی که برای من پررنگ بود، همان موضوعی است که آقای عسگری هم به آن اشاره کردند؛ پل خیبر. پلی که طولانی‌ترین و بی‌مثال‌ترین پل در زمان جنگ بوده و همین موضوع برای من جذابیت داشت.

احمدی با اشاره به علاقه‌اش به تغییر ژانر افزود: من اصولاً تغییر ژانر را دوست دارم. اولین تجربه‌ام «درخت گردو» بود که آن هم یک اثر جنگی با پروداکشن عظیم و انفجارهای آنچنانی نبود. در آن فیلم هم ما سراغ یک حادثه تاریخی رفتیم، اما تمرکز اصلی‌مان رایشان انسانیت در دل جنگ بود. در «پل» هم همین نگاه را دنبال کردیم و به‌نظرم این فیلم از منظر پرداخت به انسانیت در جنگ می‌تواند اهمیت ویژه‌ای داشته باشد.

تهیه‌کننده «پل» در ادامه و در پاسخ به پرسش‌هایی درباره چرخه اکران و فروش فیلم‌های جنگی گفت: به‌نظر من نمی‌شود صرفاً گفت چون فیلمی ماهیت جنگی دارد، نمی‌فروشد. الان خیلی از فیلم‌های اجتماعی و حتی کمدی هم در چرخه اکران فروش ندارند. این‌طور نیست که مسئله فقط ژانر باشد.

ایشان درباره نمایش تلویزیونی آثار سینمایی نیز اظهار کرد: اگر قرار باشد فیلمی صرفاً برای تلویزیون ساخته شود، به‌نظر من دیده نمی‌شود. واقعیت این است که تلویزیون امروز آن مخاطب سابق را ندارد و اگر اثری اکران نشود، عملاً دیده نخواهد شد.

پدرام کریمی، نویسنده فیلم سینمایی «پل»، در ادامه نشست خبری این فیلم درباره پرداخت شخصیت‌ها و پیوند میان امر قدسی و موقعیت انسانی در فیلمنامه توضیح داد: ما به این پیوند برای عمق‌بخشی به شخصیت‌ها معتقد بودیم، اما مراقب بودیم که دچار اغراق یا مشابهت‌سازی مستقیم نشویم. تلاش کردیم از مفاهیمی مثل خانواده و فرزند به‌درستی استفاده کنیم، بدون اینکه این عناصر به ابزار سوءاستفاده احساسی تبدیل شوند و واقعیت داستان مخدوش شود.

کریمی با اشاره به تجربه‌های تلخ در نشست خبری فیلم خیابان جمهوری افزود: ما در ماجرای خیابان جمهوری اینجا بودیم و متأسفانه با انواع توهین‌ها و تهدیدها مواجه شدیم. اما می‌خواهم از این فرصت استفاده کنم و به همه دوستانی که صدای ما را می‌شنوند بگویم؛ ایران عزیز ما با موشک و بمب از بین نمی‌رود، اما اگر فرهنگ و هنر آن از بین برود، قطعاً از بین خواهد رفت.

ایشان تأکید کرد: حفظ فرهنگ و هنر، مهم‌ترین پشتوانه هویت و بقای یک کشور است و سینما می‌تواند نقش مهمی در این مسیر ایفا کند.

روح‌الله زمانی -بازیگر فیلم سینمایی «پل»- در ادامه نشست خبری این فیلم، ضمن قدردانی از عوامل فیلم گفت: سلام عرض می‌کنم خدمت همه شما عزیزان و امیدوارم از دیدن فیلم لذت برده باشید. خسته‌نباشید می‌گویم به همه دوستان رسانه‌ای.

ایشان درباره تجربه بازی در این فیلم توضیح داد: آقای عسگری از مدت‌ها قبل شناخت خوبی نسبت به من داشتند و من سعی کردم همان ذهنیتی را که ایشان نسبت به کاراکتر داشتند، ادامه بدهم. تلاش کردم از تجربه‌ها و راهنمایی‌های ایشان استفاده کنم و با صبر و تمرکز، نقش را دقیقاً مطابق خواسته کارگردان پیش ببرم.

زمانی با اشاره به سختی‌های ایفای این نقش افزود: تجربه بازی در «پل» تجربه سختی برای من بود، هم از نظر فیزیکی و هم از نظر روحی. این نقش نیاز به آمادگی، صبوری و همراهی کامل با مسیر کارگردان داشت و من تمام تلاشم را کردم تا به این نگاه وفادار بمانم.

ایشان در ادامه و در آستانه توضیح درباره روند انتخابش برای این نقش، به اهمیت اعتماد متقابل میان بازیگر و کارگردان اشاره کرد و گفت: از لحظه‌ای که برای این نقش انتخاب شدم، می‌دانستم مسیر دشواری در پیش دارم، اما همین اعتماد و همراهی باعث شد بتوانم این مسیر را ادامه بدهم.

کرباسچی، مدیر جلوه‌های ویژه فیلم سینمایی «پل»، در ادامه نشست خبری این فیلم با اشاره به چالش‌های فنی پروژه گفت: بزرگ‌ترین چالشی که من در این فیلم با آن مواجه بودم، مربوط به مرحله پس از فیلم‌برداری بود؛ جایی که نظارت دقیق بر اجرا و نحوه فیلم‌برداری پلان‌هایی که نیازمند جلوه‌های ویژه بودند، اهمیت بسیار بالایی داشت.

ایشان با اشاره به حجم بالای کار توضیح داد: این فیلم در مجموع ۷۴۷ پلان ویژوال داشت که عدد بسیار بالایی است و «پل» را به یک پروژه کاملاً پرکار از نظر جلوه‌های ویژه تبدیل می‌کرد. هماهنگی میان تیم‌ها، تکنیک‌های مختلف و حفظ یکدستی تصویر، از مهم‌ترین دغدغه‌های ما در طول کار بود.

کرباسچی افزود: برای تکمیل برخی بخش‌ها مجبور شدم دوباره به آبادان سفر کنم و فوتیج‌های جدید بگیرم. خوشبختانه این همکاری تا آخرین مراحل کار، از آماده‌سازی نسخه نهایی تا تحویل DCP و حضور در جشنواره، ادامه داشت.

در پایان محمود لاجوردی -مدیر صدابرداری فیلم سینمایی «پل»- با قدردانی از عوامل بخش صدا گفت: در ابتدا لازم می‌دانم از همکار عزیزم، آقای مسیح سراج، تشکر کنم که در شرایطی واقعاً سخت، صدای فوق‌العاده تمیزی ضبط کردند. واقعیت این است که ما تقریباً هیچ‌کدام از دیالوگ‌های اصلی فیلم را به‌صورت ساده و بی‌دردسر در اختیار نداشتیم و صدابرداری این پروژه کار بسیار دشواری بود.

ایشان با اشاره به شرایط خاص فیلم‌برداری افزود: تقریباً تمام فیلم در فضای باز ضبط شده و با نماهای لانگ و موقعیت‌هایی مواجه بودیم که بازیگران داخل آب قرار داشتند. در چنین شرایطی استفاده از میکروفون به‌سادگی ممکن نیست و کنترل صدا به‌شدت سخت می‌شود. به همین دلیل واقعاً خسته‌نباشید می‌گویم به آقای سراج که زحمت بسیار زیادی کشیدند.